Energieneutrale gebouwen

Aardgasvrij wijken: welke technieken werken per woningtype

Lieke Sanders Lieke Sanders
· · 10 min leestijd

Stel je voor: je huis is helemaal van het gas af. Geen rookgasafvoer meer door de schoorsteen, geen gasaansluiting meer in de meterkast.

Inhoudsopgave
  1. De basis: wat betekent aardgasvrij eigenlijk?
  2. Jaren-30 woningen: karakter behouden, comfort verhogen
  3. Woning uit de jaren 70 en 80: goed te isoleren, veel opties
  4. Appartementen: compact en efficiënt
  5. Nieuwbouw: vanaf het begin aardgasvrij
  6. Welke techniek is het beste? Een overzicht
  7. Conclusie: aardgasvrij is haalbaar voor iedereen
  8. Veelgestelde vragen

Het klinkt misschien als een toekomstbeeld, maar in steeds meer wijken is het al realiteit. De overheid wil dat we van het aardgas af, en dat is best een big deal.

Maar hoe doe je dat eigenlijk? Welke techniek past het beste bij jouw huis? Of je nu in een jaren-30 woning, een moderne eengezinswoning of een appartement woont: er is altijd een oplossing. In dit artikel duiken we in de wereld van de warmtepompen, zonneboilers en stadswarmte.

We bekijken per woningtype wat werkt, wat scheelt en wat je kunt verwachten.

Want eerlijk: aardgasvrij klinkt ingewikkeld, maar het hoeft echt niet moeilijk te zijn. Laten we beginnen.

De basis: wat betekent aardgasvrij eigenlijk?

Voordat we in de technieken duiken, even de basis. Aardgasvrij betekent dat je huis geen aardgas meer verbruikt voor verwarming, koken en warm water. In plaats daarvan kies je voor een duurzame energiebron.

De meest logische vervanger is elektriciteit, opgewekt met zonnepanelen of groene stroom van het net.

Maar niet elke woning is even geschikt voor elke techniek. Een oud huis met dikke muren vraagt om iets anders dan een splinternieuwe woning met vloerverwarming.

Het gaat erom dat je huis goed geïsoleerd is, want zonder isolatie verspil je energie. En dat is zonde van je geld en het milieu. Dus: isoleren eerst, dan pas de techniek kiezen. Laten we kijken wat werkt voor welk type huis.

Jaren-30 woningen: karakter behouden, comfort verhogen

Jaren-30 huizen hebben charme, maar zijn vaak niet supergoed geïsoleerd. Denk aan enkele beglazing, houten vloeren en spouwmuren die nog niet zijn gevuld.

Toch is aardgasvrij hier prima mogelijk, mits je slim te werk gaat.

De beste optie is een hybride warmtepomp. Die combineert een elektrische warmtepomp met je bestaande gasgestookte ketel. De warmtepomp doet het grootste deel van het werk bij mild weer, de ketel springt bij bij strenge vorst.

Zo bespaar je tot 60% op je gasverbruik zonder dat je meteen alles hoeft te vervangen. Een andere optie is een volledig elektrische warmtepomp, maar die vraagt om goede isolatie en lage temperatuur verwarming, zoals vloerverwarming. Als je dat niet hebt, kan het huis te koud aanvoelen. Een slimme tussenstap is het plaatsen van zonneboilers.

Die verwarmen je water met zonlicht en dat kan je gasverbruik voor warm water met zo’n 50% verlagen.

Voor koken kun je overstappen op inductie, wat sneller en schoner is dan gas. Tip: check bij je gemeente of je subsidie krijgt voor isolatie of een warmtepomp. Dat maakt de overstap een stuk betaalbaarder.

Praktische tips voor jaren-30 huizen

  • Isolatie eerst: spouwmuurisolatie en dubbel glas zijn een must.
  • Kies voor een hybride warmtepomp als je nog een gasketel hebt.
  • Overweeg een zonneboiler voor warm water.
  • Check subsidies via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).

Woning uit de jaren 70 en 80: goed te isoleren, veel opties

Woningen uit de jaren 70 en 80 zijn vaak gebouwd met iets betere isolatie dan jaren-30 huizen, maar nog lang niet perfect. Denk aan hr-glas en wat isolatie in de spouw, maar de vloer en het dak kunnen nog koud zijn.

Deze huizen zijn een ideaal testgebied voor aardgasvrij. Een hybride warmtepomp werkt hier ook goed, maar als je de isolatie flink aanpakt, kun je ook overstappen op een volledig elektrische warmtepomp. Die haalt warmte uit de lucht, bodem of water en zet die om in verwarming.

Je huis moet dan wel geschikt zijn voor lage temperatuur verwarming, bijvoorbeeld met radiatoren die geschikt zijn voor lage temperaturen of vloerverwarming.

Als je dat niet hebt, kun je oude radiatoren vervangen door moderne exemplaren die meer warmte afgeven bij lagere temperaturen. Een andere optie is stadsverwarming, als dat in je wijk beschikbaar is. Dat is een netwerk van warm water dat je huis binnenkomt via een leiding, en je hebt geen eigen warmtepomp nodig. Voor koken blijft inductie de beste keuze. En vergeet niet: zonnepanelen op het dak leveren de elektriciteit die je nodig hebt voor de warmtepomp, waardoor je energierekening laag blijft.

Keuzes voor jaren 70 en 80 woningen

  • Hybride warmtepomp: ideaal als je isolatie nog verbeterd moet worden.
  • Volledig elektrische warmtepomp: pas als je huis goed geïsoleerd is.
  • Stadsverwarming: check bij je netbeheerder of het beschikbaar is.
  • Zonnepanelen: combineer ze met een warmtepomp voor maximaal effect.

Appartementen: compact en efficiënt

Appartementen zijn vaak kleiner en compacter dan eengezinswoningen, wat ze relatief energiezuinig maakt.

Maar ze zijn ook afhankelijk van het gebouw en de buren. Je kunt niet zomaar een warmtepomp op je balkon zetten. De beste optie hangt af van hoe het appartementencomplex is gebouwd en wat de VvE (vereniging van eigenaren) toestaat. Als het gebouw al een centraal systeem heeft, zoals blokverwarming, dan is overstappen op stadsverwarming of een collectieve warmtepomp vaak de makkelijkste stap.

Dat betekent dat je geen eigen warmtepomp nodig hebt, maar een aansluiting op een warmtenet. Voor individuele appartementen is een lucht-water warmtepomp een goede optie.

Die haalt warmte uit de buitenlucht en levert die aan je verwarmingssysteem.

Je hebt alleen ruimte nodig buiten, bijvoorbeeld op een balkon of dakterras. Als dat niet kan, is een hybride warmtepomp met een kleine gasaansluiting een tijdelijke oplossing. Voor koken is inductie de standaard in appartementen, want gasflessen zijn niet praktisch. Check altijd eerst de VvE voordat je iets installeert, want die bepaalt wat mag.

Oplossingen voor appartementen

  • Collectieve warmtepomp of stadsverwarming via de VvE.
  • Lucht-water warmtepomp als er ruimte buiten is.
  • Hybride oplossing als volledig elektrisch niet kan.
  • Inductiekookplaat: de logische keuze zonder gas.

    Nieuwbouw: vanaf het begin aardgasvrij

    Nieuwbouwwoningen zijn het makkelijkst aardgasvrij te maken, want ze worden vanaf het begin ontworpen zonder gasaansluiting. De meeste nieuwbouwprojecten gebruiken een warmtenet of een all-electric warmtepomp.

    Een warmtenet is een netwerk van leidingen die warm water leveren uit duurzame bronnen, zoals restwarmte van bedrijven of geothermie.

    Je huis krijgt dan een aansluiting en je hoeft zelf niets te regelen. Als er geen warmtenet is, wordt vaak gekozen voor een lucht-water of bodem-water warmtepomp. Die werken optimaal in combinatie met goede isolatie en vloerverwarming.

    Nieuwbouwhuizen zijn vaak al voorzien van zonnepanelen, wat de elektriciteitskosten laag houdt. Koken gaat op inductie, en soms zelfs op inductie met afzuiging via de kookplaat zelf, wat extra ruimte bespaart.

    Het voordeel van nieuwbouw is dat alles meteen goed is: geen gedoe met isolatie achteraf of vervangen van radiatoren. Je betaalt wel meer voor de woning, maar de energiekosten zijn laag en je huis is toekomstbestendig.

    Kenmerken van nieuwbouw aardgasvrij

    • Warmtenet of all-electric warmtepomp als standaard.
    • Zonnepanelen vaak inbegrepen.
    • Inductiekoken en vloerverwarming standaard.
    • Geen gasaansluiting mogelijk.

    Welke techniek is het beste? Een overzicht

    Er is geen one-size-fits-all oplossing, maar hier is een simpel overzicht per woningtype:

    • Jaren-30: Hybride warmtepomp + zonneboiler + isolatie.
    • Jaren 70/80: Hybride of volledig elektrische warmtepomp + zonnepanelen.
    • Appartement: Collectief systeem via VvE of lucht-water warmtepomp.
    • Nieuwbouw: Warmtenet of all-electric warmtepomp met zonnepanelen.

    Het draait allemaal om isolatie. Zonder goede isolatie verspil je energie en betaal je te veel. Begin dus met het verbeteren van je huis: dubbel glas, spouwmuurisolatie, vloerisolatie en dakisolatie om de BENG-eisen en indicatoren te halen.

    Daarna kies je de techniek die bij je past. En vergeet niet: subsidies en leningen helpen je op weg. Check de website van je gemeente of de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voor actuele regelingen.

    Conclusie: aardgasvrij is haalbaar voor iedereen

    Aardgasvrij wonen is geen verre toekomst meer, maar een keuze die je nu kunt maken.

    Of je nu een jaren-30 huis hebt met karakter, een appartement in de stad of een splinternieuwe woning: er is een techniek die bij je past. Het begint met isolatie, en dan kies je voor een warmtepomp, stadsverwarming of een combinatie met zonne-energie. Het is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor je portemonnee op de lange termijn. En het mooiste: je huis wordt comfortabeler, stiller en toekomstbestendig.

    Dus waar wacht je nog op? Praat met je buren, check de opties en start met kleine stappen. Samen maken we de wijk aardgasvrij.

    Veelgestelde vragen

    Wat is het beste stappenplan om mijn huis aardgasvrij te maken?

    Om je huis aardgasvrij te maken, begin dan met het controleren van de isolatie.

    Hoe kan ik mijn huis verwarmen zonder aardgas?

    Verbeter de isolatie van je woning, beginnend met het dichten van spouwmuurisolatie en het plaatsen van dubbel glas. Vervolgens kun je je radiatoren controleren en overwegen om over te stappen op inductie koken voor een schonere kookoplossing.

    Hoe kan ik wijken aardgasvrij maken?

    Er zijn verschillende opties om je huis te verwarmen zonder aardgas. Een hybride warmtepomp, die elektrische warmte combineert met een bestaande gasgestookte ketel, is een goede keuze, vooral in oudere woningen. Alternatief is een volledig elektrische warmtepomp, maar dan is goede isolatie en lage temperatuur verwarming zoals vloerverwarming essentieel. De overheid stimuleert het maken van aardgasvrije wijken door middel van diverse maatregelen.

    Wat is de meest effectieve manier om mijn huis te verwarmen zonder gas?

    In 2030 moeten de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd zijn en in 2050 moeten alle Nederlandse huishoudens aardgasvrij zijn, wat resulteert in wijken zonder aardgas aansluitingen.

    Welke manieren zijn er om mijn huis te verwarmen zonder gas?

    Warmtepompen en warmtenetten met lage temperatuur zijn vaak de meest effectieve methoden voor het verwarmen van een huis zonder gas. Deze systemen werken goed in combinatie met vloerverwarming of speciale radiatoren die geschikt zijn voor lage temperaturen, en kunnen in combinatie met zonnepanelen een duurzame oplossing bieden. Naast warmtepompen en warmtenetten zijn er ook andere opties, zoals zonneboilers die je water verwarmen met zonlicht, en inductiekookplaten die een schonere en efficiëntere manier van koken bieden. Vergeet niet om te kijken of je in je gemeente subsidies kunt krijgen voor isolatie of een warmtepomp.


Lieke Sanders
Lieke Sanders
Expert in circulaire renovatieprojecten

Lieke adviseert over duurzame materialen en circulaire renovatietechnieken voor bestaande gebouwen.

Meer over Energieneutrale gebouwen

Bekijk alle 23 artikelen in deze categorie.

Naar categorie →
Lees volgende
BENG-eisen 2025: wat zijn de drie indicatoren en hoe haal je ze
Lees verder →